Łucja Wiśniewska, mistrzyni gwary świętokrzyskiej a także Alicja Trukszyn, językoznawczyni były gośćmi edukacyjnego spotkania, które w ramach projektu 'Po Świętokrzysku – gwara w śpiwkach i godce’ zorganizowało we wtorek, 18 sierpnia Koło Gospodyń Wiejskich 'Chocimowianie’.
Spotkanie rozpoczął występ Dziecięcego Zespołu Folklorystycznego 'Miniaturki’, który w Mominie działa już od ponad 29 lat. Następnie ze swoją 'godką’ i śpiewem przed publicznością zaprezentowała się Łucja Wiśniewska z Bostowa w gminie Pawłów.
Podczas jej występu uczestnicy projektu mogli dokładnie posłuchać, czym charakteryzuje się gwara świętokrzyska. Alicja Trukszyn, językoznawczyni, etnolożka i folklorystka wyjaśnia, że nasza regionalna mowa ma 4 wyjątkowe elementy. – To przede wszystkim mazurzenie. Nie używamy we wszystkich leksemach 'sz’, 'cz’, 'ż’. Nie mówimy 'szczotka’ tylko 'scotka’, nie mówimy 'mąż’ tylko 'mąs’, nie mówimy 'dzisiaj’ tylko 'dzisioj’. A do tego jeszcze jest prejotacja, 'jadom’, 'Jewka’, 'janioł’. Mamy również protezy językowe, jak 'łun’ zamiast 'on’, 'łuna’ zamiast 'ona’, łoberzyj sie’ zamiast 'obejrzyj się’. Bardzo ważne są też ściśnienia. Mówimy 'śklonka’ zamiast 'szklanka – wyjaśnia etnolożka. Jak dodaje, gwara to ważny element naszej lokalnej tożsamości, który niestety na ziemiach świętokrzyskich zamiera. Dla młodszych pokoleń jest ona zupełnie obca, a starsze pokolenia dziś wracają do niej tylko we wspomnieniach.
Spotkanie uzupełnił występ gospodarzy projektu – KGW 'Chocimowianie’.
Projekt chocimowskiego KGW realizowany będzie do listopada bieżącego roku. W planie są jeszcze konferencja 'Słowo w kulturze i obrzędzie’ z ekspertami i praktykami gwary świętokrzyskiej, połączona z panelem dyskusyjnym 'Gwara – przeżytek czy kod tożsamości?’. Wzbogaci je wystawa fotografii, obrazów, strojów, rekwizytów i pamiątek.
A efekty kilkumiesięcznej pracy uczestników projektu i ich występy z 'godkami świętokrzyskimi’ w postaci krótkich, edukacyjnych filmów pojawią się już jesienią w internecie.
/osa/
