22 stycznia 1863 roku Tymczasowy Rząd Narodowy w Warszawie wydał manifest wzywający Polaków do walki przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Tym samym, w nocy z 22 na 23 stycznia w całej Polsce nastąpił zryw trwający aż do jesieni 1864 roku – dziś znany jako Powstanie Styczniowe.
– Był to największy polski zryw narodowy. Największy, mimo, że powstanie miało charakter wojny partyzanckiej. Było to 16 miesięcy walk, ponad 1 200 stoczonych bitew i potyczek, kilkadziesiąt tysięcy zaangażowanych osób z różnych grup społecznych i narodowych, bo powstanie objęło także tereny Ukrainy i Białorusi. Jednocześnie był to najtragiczniejszy zryw, a więc rusyfikacja, tysiące poległych, tysiące skazanych przez sądy na śmierć, represje, zsyłki i katorgę – mówi Kamil Kaptur, historyk Muzeum Historyczno-Archeologicznego
163 lata później wszyscy Polacy, także ci mieszkający w powiecie ostrowieckim, oddają hołd bohaterom, którzy polegli w walce o wolność. W Ostrowcu Świętokrzyskim przedstawiciele władz miasta i powiatu złożyli kwiaty i znicze pod obeliskiem przy kolegiacie św. Michała Archanioła, a także przy kapliczce Matki Boskiej i muralu Powstańców Styczniowych przy ulicy Traugutta. – Historia jest nieodłączną częścią naszej teraźniejszości. Musimy oddawać hołd osobom, które walczyły o to, żebyśmy dziś mogli żyć w wolnej Polsce – podkreśla Konrad Łebek, młodzieżowy radny.
Na terenie powiatu ostrowieckiego znajduje się wiele miejsc pamięci narodowej, które związane są z walkami Powstania Styczniowego. Przy niektórych są tablice ufundowane w latach 70. przez Stanisława Jerzewskiego, regionalistę i działacza PTT. – Takie tablice do dziś zachowały się w Sudole, związane z bitwą Dionizego Czachowskiego z maja 1863 roku, są również w Bodzechowie, związane z bitwą zgrupowania Józefa Hauke-Bosaka w grudniu 1863 roku. Jedna z tablic znajduje się w Częstocicach, na budynku cukrowni. To z kolei płyta, która ma przypominać o potyczkach w okolicach Ostrowca z marca 1864 roku. W lasach na północ od Ostrowca, na kaplicy św. Katarzyny również jest tabliczka – wymienia Kamil Kaptur, zachęcając do zapalenia zniczy przy grobach powstańców na lokalnych cmentarzach. – Na cmentarzu w Denkowie leżą powstańcy polegli w bitwie pod Bodzechowem, a na cmentarzu w Szewnie pochowani są żołnierze Wojska Polskiego, powstańcy, którzy zmarli w tzw. 'Lazarecie’ czyli szpitalu powstańczym na Klimkiewiczowie. Podobny pomnik znajduje się na ulicy Hubalczyków, gdzie właśnie znajdował się powstańczy 'Lazaret’ – dodaje historyk. Mogiły Powstańców Styczniowych znajdują się również na cmentarzu w Kunowie i Ćmielowie. Warto także odwiedzić miejsce jedynej w naszym regionie zwycięskiej bitwy Powstania Styczniowego – bitwy pod Jeziórkiem, w okolicach Sudołu.
/osa/
